Stary Nowy Rok / Старий Новий Рік

Dziś na Ukrainie obchodzi się Stary Nowy Rok. W tym roku mija 100 lat odkąd Ukraińcy świętują go tylko ze względu na tradycję.

Początki Starego Nowego Roku

Przyczynę obchodzenia Starego Nowego Roku z 13 na 14 stycznia należy szukać w kalendarzu juliańskim. Między kalendarzem juliańskim, a gregoriańskim jest różnica dokładnie 13 dób. Właśnie dlatego na Ukrainie, w Rosji i innych krajach grekokatolickich oraz prawosławnych Boże Narodzenie obchodzi się nie 25 grudnia a 7 stycznia. Nowy Rok kiedyś był również obchodzony nie 1 stycznia, lecz 14 – czyli równe 13 dób później. W 1918 roku, żeby ułatwić komunikowanie się z nowocześniejszą częścią świata, ustalono, że Nowy Rok będzie zaczynać się 1 stycznia. Jednak, święta religijne, które przypadają na 13 i 14 stycznia w kalendarzu grekokatolickim i prawosławnym nie dały zapomnieć o Starym Nowym Roku.

Tradycje

Na Ukrainie ludzie bardzo lubią spotykać się przy świątecznym stole. Nic dziwnego, więc, że są jeszcze osoby, które chętnie obchodzą Stary Nowy Rok. Po za tym, z tym świętem związane jest wiele tradycji. 13 stycznia na Ukrainie są imieniny Małanki. Wieczorem Ukraińcy zbierają się przy świątecznym stole. Dodatkowym atutem tego święta jest to, że obchodzenie Starego Nowego Roku może być jeszcze huczniejsze niż w noc z 31 grudnia na 1 stycznia, ponieważ na Ukrainie już nie obowiązuje post.

Według tradycji można w tę noc wróżyć, skakać przez ognisko, aby oczyścić się od złej energii. Ta noc jest idealna również na oświadczyny. Parze, która się zaręczy na Stary Nowy Rok, wróży się dużo szczęścia i dobrobytu w życiu małżeńskim.

Przesądy

Rano 14 stycznia czeka się na chłopaka, który zasieje szczęście w dom. Nikt w ten poranek nie chcę wpuszczać do domu jako pierwszą dziewczynę, ponieważ jest to zły przesąd. Nie wolno nic pożyczać. 14 styczeń oprócz tego, że jest to Stary Nowy Rok jest również świętem kościelnym – imieninami Wasylia.

Stary Nowy Rok dziś

Niestety, to święto trochę zanika w ostatnich latach. Przyczynę można szukać w tym, że 13 i 14 styczeń są dniami roboczymi. W moim rodzinnym domu bardzo skromnie świętowaliśmy Stary Nowy Rok. Czasem 14 stycznia wybieraliśmy się do kogoś ze znajomych lub rodziny na imieniny. Cieszyliśmy się, bo zawsze chłopacy z sąsiedztwa przychodzili siać szczęście do nas do domu. Tutaj możesz zobaczyć jak to wygląda. Większość Ukraińców, obchodzi Stary Nowy Rok raczej symbolicznie, szczególnie jeśli święto przypada w środku tygodnia. Na szczęście w tym roku jest ono w weekend, więc jestem pewna, że o wiele więcej osób na Ukrainie zbierze się przy świątecznym stole i uczci Stary Nowy Rok. 

Słyszałaś/eś o tym święcie? Podziel się swoimi przemyśleniami na ten temat!

*************

Сьогодні в Україні святкують Старий Новий Рік. Мабудь, всі ви знаєте про це свято.

Історія Старого Нового Року

Хто знає, яка його історія? Ось я, наприклад, тільки сьогодні довідалась більше про нього. Назва Старий Новий Рік має в цьому році рівно 100 років. Так, як різниця між юліанським і грегоріанським календарем є рівно 13 діб, в юліанському календарі, якраз в цю ніч приходив новий рік. Це легко порахувати, адже грегоріаньське Різдво 25 грудня — юліанське 7 січня, Новий Рік перших- 1 січня, а других був 14 січня. В 1918 році влада вирішила достосуватись до решти нового світу і перенести Новий Рік на 1 січня. Після цього Новий Рік 14 січня прийняв назву Старий Новий Рік.

Ми українці дуже любимо збиратись за святковим столом. Нічого дивного, що в цю ніч багато хто буде святкувати Старий Новий Рік. Хоча пройшло вже 100 років від перенесення Нового Року, ми пам’ятаємо про це свято, адже з ним також асоціюються нам церковні свята. 13 січня- це святої Маланки, а 14 січня Василя. А ще зі Старим Новим Роком звязані різні традиції.

Традиції

В цю ніч ворожать на майбутнє. Палять вогнище, щоб через нього скакати, бо кажуть, що це очищає від злого. А ще ця ніч ідеальна для хлопців, щоб освідчитись дівчині. Згідно з традицією,ті, які заручаться в Старий Новий Рік, будуть вести щасливе і багате подружнє життя.

Прикмети

Не забудьте, вранці 14 січня відкрити двері хлопцеві, який буде посівати. Впустити дівчину першою за поріг цього дня, зла прикмета. Не позичай нічого нікому, бо це віщує фінансові проблеми в цьому році.

Старий Новий Рік сьогодні

На жаль, Старий Новий Рік трохи йде в забуття. Можливо, тому що 13 і 14 січня є робочими днями і багатьом не до святкування. В мене вдома, ми святкували Старий Новий Рік дуже символічно. Часом 14 січня йшли до знайомого Василя, щоб поздоровити зі святом. Кожного року вранці приходив сусід посівати.

На щастя, в цьому році Старий Новий Рік припадає на вихідні, хочеться вірити, що це заохотить українців до святкування. Традиції бувають різними, деякі з них сьогодні це просто історія, а інші хочеться голубити. Святкування, яке несе за собою радість і нашу відмінність, хочеться пам’ятати і переказувати наступним поколінням.

А Ти як святкуєш Старий Новий Рік в цьому році?

Continue Reading

Ukraińskie tradycje wigilijne/ Святковий вечір в Україні

 

choinka

Chrystus się rodzi!

Tak od wczorajszego wieczoru do końca świąt Bożego Narodzenia witają się Ukraińcy. 6 stycznia każdego roku ukraińskie rodziny wyczekują pierwszej gwiazdki, po czym siadają do wigilijnego stołu. Opowiem wam, jakie tradycje łączą się z tym wieczorem.

Wigilia na Ukrainie to nie tylko zwyczajowe dwanaście potraw, ale też sposób nakrycia do stołu. U mnie w domu, przed nakryciem stołu obrusem, w każdy róg stołu kładło się ząbek czosnku. Czosnek jest symbolem zdrowia. Czosnek pod obrusem – gwarancją zdrowia na cały rok dla rodziny. Na środku pod obrusem kładło się papierowy pieniądz- gwarancja dostatku. W rogu pokoju stał „diduch”, czyli duży bukiet ze słomy lub owsa – symbol sytości,  gwarancja tego, że nie będzie brakować jedzenia. Przy nakryciu stołu zawsze zostaje jeden pusty talerz i kieliszek dla bliskich zmarłych. W ciągu wigilii nakłada się na taki talerz trochę kuti i polewa się alkohol do kieliszka.

Na wigilijnym stole nie znajdziemy karpia tak, jak w Polsce. Na Ukrainie głównymi daniami są kutia, groch z kapustą i czosnkiem, barszcz z uszkami i pierogi z ziemniakami. Po modlitwie, zaczynając od najstarszego w rodzinie, każdy je ząbek czosnku i łyżkę grochu z kapustą. Groch i kapusta symbolizują zdrowie. Potem w tej samej kolejności każdy zjada łyżkę kuti. Kutia jest daniem z ziaren pszenicy, maku, miodu, orzechów i rodzynek. Kutia jest symbolem dostatku. Następnie jemy barszcz z uszkami. Uszka są małymi pierogami, nadzianymi tylko grzybami. Na stole nie może zabraknąć pierogów, polanych sosem grzybowym. Pierogi je się bardzo ostrożnie, ponieważ według tradycji, w kilku pierogach są schowane grosiki. Każdy ze członków rodziny, chce trafić na takiego pieroga, bo oznacza to że przez cały rok będzie żyć w dostatku. Reszta dań na stole, to są ryby i inne postne potrawy.

 

Po zakończeniu wigilii wszystko, oprócz talerza dla zmarłych i zapalonej świeczki, jest zbierane ze stołu. Moja babcia mówiła, że  młode dziewczyny powinny zmywać  po wigilii naczynia  w misce.  Następnie tą  wodę wylać za dom i nasłuchiwać z której strony będą szczekać psy. Z której strony usłyszysz szczekanie, z tej strony będzie Twój przyszły mąż.%d1%84%d0%be%d0%bb%d0%b1%d0%b1%d1%8c%d0%bc%d0%b8%d0%be%d0%bb

Dla dzieci główną atrakcją w wieczór wigilijny jest kolęda. Wiem, że nie w każdym regionie Ukrainy zaczyna się kolędować od wigilii, ale u nas w mieście tak było. Zawsze zbieraliśmy się grupkami dzieciaków i wybywaliśmy w mniej lub bardziej oddalone zakątki mojego miasta. Za kolędę gospodarze dziękują pieniędzmi. Kolędowanie trwa od wigilii do drugiego dnia świąt.

Na Ukrainie nie ma prezentów na święta Bożego Narodzenia. Prezenty się otrzymuje na Mikołajki, które na Ukrainie są 19 grudnia. Mikołaj przynosi wtedy drobne upominki i wkłada je pod poduszkę.

Noc wigilijna na Ukrainie jest magicznym przeżyciem. Przez całą noc zostawiamy zapaloną świeczkę, a obok niej poczęstunek dla zmarłych. Wierzymy, że w tę noc, gdy już zaśniemy, wszyscy, którzy już nas opuścili przychodzą na  poczęstunek.

W ten magiczny sposób chciałabym, tym co dziś obchodzą święta Bożego Narodzenia życzyć:

Abyście poczuli moc tej nocy, a miłość, nigdy nie opuszczała waszych serc, niech te święta będą czasem przebaczenia, radości, jedności i pokoju.

Chrystus się rodzi!- Chwalmy go!

 

%d1%84%d0%b0%d0%bf%d1%80%d0%be%d0%bb%d0%b4

Христос ся рождає!
Так від сьогоднішнього дня, до кінця Різдвяних свят вітаємось в Україні. 6 січня кожного року українські родини чекають на першу зірку, щоб сісти за святкову вечерю.
Святкова вечеря- це не тільки дванадцять страв, але і відповідне накриття столу. В мене вдома під обрус на кожний кутик столу клалось зубчик часника. Часник- символ здоров’я. На середині столу під обрусом була паперова гривня, щоб протягом року був достаток. В куті кімнати був дідух із соломи або вівса, символ їжі- щоб в сім’ї не було голоду. Завжди на столі клалось додаткову тарілку і рюмку для померлих з родини. На цю тарілку протягом вечері давалось кутю, а в рюмку наливалось алкоголь.
В Україні основними стравами на святковій вечері є кутя, горох з капустою і часником , борщ з вушками, вареники з картоплею і підливою з грибами. На початку молимось, а потім починаючи з найстаршого, кожен їсть зубчик часника з капустою і горохом, а потім кутю. Горох, капуста і часник, щоб було здоров’я, а кутю, щоб був достаток. Потім їмо борщ з вушками. Вареники в цей вечір треба їсти дуже обережно, тому, що згідно з традиціями в декількох із них є копійки. Кожен з родини старається попасти на вареник з грішми, щоб бути багатим протягом року.
Коли вечеря закінчується, все крім тарілки з кутьою, рюмки для померлих і запаленої свічки, забираєм зі столу. Моя бабця, казала, щоб в цей вечір мити посуд в мисці, а воду виливати за дім. З якої сторони почуєш гавканя собак, з тієї сторони буде Твій майбутній чоловік.

1
Коли я була дитиною, для мене найбільш очікуваною була коляда. По вечері, ми з друзями з подвір’я збирались і йшли колядувати, там де тільки нас ноги несли. За коляду нам дякували грішми. Колядували ми всі три дні свят.
В Польщі в святковий вечір отримується під ялинку подарунки, а в Україні ми їх отримуємо 19 грудня на Миколая.
Святковий вечір в Україні чарівний. Свічка на столі із почастунком для померлих, залишається на цілу ніч. Ми знаємо, що в цю ніч, ті, яких вже з нами нема, прийдуть, щоб почастуватись.
В такому чарівному дусі, я хочу вам побажати:
Щоб Ви почули силу цієї ночі, щоб любов завжди жила в Ваших серцях, щоб це був час пробачень, радості, єдності і миру.
Христос ся рождає! – Славімо його!

112

 

 

Continue Reading